۲۷مه ۲۰۲۵ - یک آزمایش بالینی اولیه نشان داد که یک داروی ارزان قیمت HIV که مدت هاست مورد تایید قرار گرفته است، می تواند بینایی بیماران مبتلا به عارضه نابینایی دیابت را به طور مؤثرتر و با هزینه بسیار کمتری نسبت به بسیاری از درمان های موجود بهبود بخشد. علاوه بر این، این دارو به صورت خوراکی مصرف می شود و به طور بالقوه جایگزینی برای تزریق ماهانه مستقیم به چشم بیماران ارائه می دهد.
این دارو که لامیوودین نام دارد، می تواند گزینه جدید مهمی برای میلیون ها بیمار مبتلا به ادم ماکولا دیابتی DME)) باشد- بیماریی که باعث تجمع مایع در شبکیه چشم میشود. تخمین زده می شود که تقریباً از هر ۱۴ فرد مبتلا به دیابت، ۱نفر به این اختلال بینایی مبتلا می شود و با توجه به این که تنها در ایالات متحده بیش از ۳۷میلیون بزرگسال با دیابت زندگی می کنند، آمار مبتلایان به DME بسیار بالا می باشد.
دکتر جایاکریشنا آمباتی، محقق و مدیر بنیانگذار مرکز علوم بینایی پیشرفته دانشگاه ویرجینیا، گفت: «یک داروی خوراکی که بینایی بیماران مبتلا به ادم ماکولا دیابتی (DME) را بهبود بخشد، می تواند انقلابی در درمان ایجاد کند، زیرا برای بیماران راحت تر از تزریق مکرر و اغلب ماهانه به چشم خواهد بود. مکانیسم عمل لامیوودین نیز با درمان های موجود متفاوت است، بنابراین می توانیم درمان های ترکیبی را نیز توسعه دهیم».
ادم ماکولا دیابتی(DME)
همکاران آمباتی در دانشگاه فدرال سائوپائولو برزیل، به رهبری دکتر فیلیپه پریرا و دکتر ادواردو بوچله رودریگز، دویست بزرگسال مبتلا به DME را در یک کارآزمایی بالینی تصادفی کوچک ثبت نام کردند. شرکت کنندگان به طور تصادفی به دو گروه تقسیم شدند تا علاوه بر تزریق داروی بواسیزوماب به چشم هایشان که از چهار هفته قبل شروع می شد، لامیوودین یا یک دارونمای بی ضرر دریافت کنند.
نتایج این تحقیق در مجله Med منتشر شده است.
شرکت کنندگانی که لامیوودین دریافت کردند، حتی قبل از اولین تزریق چشمی، بهبود قابل توجهی را در بینایی تجربه کردند. توانایی آنها در خواندن حروف روی نمودار بینایی سنجی در چهار هفته، ۹.۸حرف (حدود ۲خط روی نمودار بینایی سنجی) بهبود یافت، در حالی که شرکت کنندگانی که دارونما دریافت می کردند، ۱.۸حرف کاهش توانایی بینایی خود را تجربه کردند.
یک ماه پس از تزریق بواسیزوماب، بینایی دریافت کنندگان لامیوودین به میزان قابل توجه ۱۶.۹حرف (بیش از ۳خط روی نمودار بینایی سنجی) بهبود یافت، در حالی که گروه دارونما که بواسیزوماب را به تنهایی دریافت می کردند، تنها ۵.۳حرف افزایش یافته بود.
محققان گفتند: این نتایج نشان میدهد که لامیوودین ممکن است هم به تنهایی و هم در ترکیب با تزریق بواسیزوماب مؤثر باشد، اگرچه مطالعات بزرگتری برای اثبات این موضوع مورد نیاز است.
با این حال، دکتر آمباتی گفت: لامیوودین به تنهایی می تواند زندگی بیماران را در بسیاری از مناطق جهان که دسترسی محدودی به پزشکان متخصص دارند یا قادر به پرداخت هزینه، یا رفت و آمد به کلینیک ها برای جلسات ماهانه چشم پزشکی نیستند، تغییر دهد. او گفت: «یک قرص خوراکی ۲۰دلاری در ماه یا حتی ارزان تر که بینایی را به اندازه یا بیشتر از درمان تزریقی به چشم که تا ۲۰۰۰دلار در ماه هزینه دارد، بهبود می بخشد، می تواند هم برای بیماران و هم برای سیستم مراقبت های بهداشتی متحول کننده باشد.
محققان معتقدند که لامیوودین در برابر DME مؤثر است زیرا فعالیت اینفلامازوم ها، عوامل مهم سیستم ایمنی بدن ما را مسدود می کند. اینفلامازوم ها معمولاً به عنوان حسگر عفونت ها عمل می کنند، اما در ایجاد DME نیز نقش دارند.
دکتر آمباتی و همکارانش نوشتند: آزمایش های آینده لامیوودین نیاز به ثبت نام تعداد بیشتری از بیماران و پیگیری آنها برای مدت بیش از هشت هفته دارد. با این حال، ما از نشانه های امیدوارکننده ای که توسط این آزمایش اولیه ایجاد شده است، خوشنودیم. به عنوان مثال، لامیوودین نه تنها در چهار هفته اول - که بیشترین بهبود معمولاً در DME مشاهده می شود - بلکه در چهار هفته بعدی نیز بینایی را بهبود بخشید.
آمباتی، استاد DuPont Guerry III در بخش چشم پزشکی دانشکده پزشکی UVA، گفت: «ما نسخه ایمن تری از لامیوودین به نام K9 را توسعه داده ایم که اینفلامازوم ها را بدون عوارض جانبی بالقوه لامیوودین مهار می کند. بنابراین، ما از آزمایش های بالینی مداوم و برنامه ریزی شده K9 در DME نیز هیجان زده هستیم».
یافته های جدید در پی کشف دیگری از آمباتی منتشر شده است که نشان می داد داروهای HIV ممکن است خطر ابتلا به بیماری آلزایمر را به میزان قابل توجهی کاهش دهند. گروه او پیش از این با تجزیه و تحلیل پایگاه های داده بزرگ بیمه درمانی دریافته بودند که این داروها، به نام مهارکننده های ترانس کریپتاز معکوس نوکلئوزیدی یا NRTI، می توانند خطر ابتلا به دیابت و دژنراسیون ماکولا را نیز کاهش دهند.آزمایش بالینی جدید بر روی DME با یافتههای مشابه انجام شد و قدرت آنچه که آمباتی آن را «باستانشناسی کلان داده» می نامد، نشان داد.
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2025-05-inexpensive-hiv-drug-vision-patients.html